Ana Sayfa
Yazılar
Giriş
Üye Ol
Konu 1: Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı ve Havza Genelgesi
Mustafa Kemal’in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919)
Mustafa Kemal’in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919)

Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı

  • Mustafa Kemal kurtuluş için İstanbul’da çeşitli girişimlerde bulunduktan sonra kurtuluşun Anadolu’dan geleceğine karar vermişti.
  • Bu arada Karadeniz’de Rum çetelerinin Türklere saldırısı ve Türklerin karşılık vermesi üzerine karışıklık çıkmıştı.
  • İstanbul Hükümeti bu bölge halkının itibar edeceği, adı ittihatçılığa bulaşmamış birini göndermek istiyordu.
  • Mustafa Kemal, Padişahla ilişkisini kullanarak (Padişahın, şehzadeliği döneminde birlikte gittikleri Viyana seyahatinde yaverliğini yapmıştı.)
  • 9. Ordu müfettişi olarak son derece geniş yetkilerle (5 ilin askeri ve sivil amirlerine emir verme) olarak bölgeye gönderilmiştir.
  • Gönderilirken ki görevi Türk halkının elindeki silahları toplamak ve bölgenin asayişini sağlamaktı.

SONUÇ :

  • Atatürk’ün Samsun’a çıkışı ile Kurtuluş Savaşı’nı başlatmıştır.

DİKKAT: Atatürk'ün, NUTUK adlı eseri "19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktım." diyerek başlar.

 

Havza Genelgesi (28-29 Mayıs 1919)

  • Mustafa Kemal, Samsun’a çıktığında İzmir yeni işgal edilmişti. (15 Mayıs 1919)
  • Samsun’dan Havza’ya hareket eden Atatürk tüm yurttaki askeri ve sivil amirlere bir genelge gönderdi.

Genelgeye göre;

  • İşgallere karşı protesto mitingi düzenlensin.
  • İtilaf devletlerine protesto telgrafı çekilsin.
  • Bu mitingler sırasında gayrimüslimlere karşı herhangi bir taşkınlıkta bulunulmasın.

NOT: İtilaf devletlerine tekrar işgal için fırsat vermek istememiştir. (Mondros'un 7. Maddesini hatırlayalım.)

Genelgenin amacı,

  • İzmir’in işgaline karşı Türk halkında oluşan tepkiyi birleştirmek onları ortak bir amaca yöneltmek istemiştir.

NOT: Mustafa Kemal, Havza Genelgesini yayınladıktan sonra İstanbul hükumeti tarafından geri çağrılır. Ancak Mustafa Kemal işi haberleşmeye dökerek Amasya'ya hareket eder.