Ana Sayfa
Yazılar
Giriş
Üye Ol
Konu 3: II. Meşrutiyet'in İlanı
2. Meşrutiyet'in İlanı ve 31 Mart Olayı
2. Meşrutiyet'in İlanı ve 31 Mart Olayı

II. Meşrutiyetin İlanı (24 Temmuz 1908)

  • Sultan II. Abdülhamit 1877 yılında 93 Harbini bahane ederek, meclisi kapatmış ve Anayasayı askıya almıştı.
  • Bundan sonra ise ülkede Meşrutiyet fikri gibi fikirlerin yeniden doğmasını engelleyecek her türlü tedbiri almıştı.
  • Yıldız Sarayına taşınarak, burada son derece geniş bir polis ve istihbarat ağı kurmayı başarmıştı.
  • Hafiyeleri ve Jurnaller aracılığı ile muhalif fikirleri önceden öğrenmeye çalışmıştı.

JURNAL: Halktan kişilerin, şüphelendikleri şahıslarla ilgili olarak yazıp, saraya gönderdikleri istihbarat raporudur.

  • Tüm bu çabalar bile gizli, İttihat ve Terakki cemiyetinin kurulmasını engelleyememiştir.

İTTİHAT ve TERAKKİ CEMİYETİ:

II. Abdülhamit devrinde Tıp ve Harp Akademileri öğrencileri tarafından kurulmuş gizli bir örgüttür. Amaçları II. Abdülhamit'e yeniden Meşrutiyet'i kabul ettirmek ve Anayasal düzeni geri getirmektir. Bu Cemiyetin Önde gelen üç ismi: Enver (ileride paşa olacak), Cemal (ileride paşa olacak) ve Talat Bey (Cemiyetin sivil kanadını temsil ediyor.) Cemiyet özellikle Padişahın kontrolünün daha az olduğu Balkan topraklarında iyice güçlenmiştir.

  • İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin harekete geçmesine neden olan olay, Reval (Talin) Konferansı olmuştur.
  • Reval (Talin) Konferansı: Bu konferansta, İngiltere Rusya’yı sıcak denizlere inme konusunda yani Osmanlı üzerindeki emellerine serbest bırakmıştır.
  • Yeni bir savaşın yaklaştığını düşünen İttihatçılar Makedonya’da ayaklanmışlardır. (Resneli Niyazi ve Enver)
  • Ayaklanmayı bastıramayan Sultan II. Abdülhamit, isyanların ülke geneline yayılmasından endişe ederek 24 Temmuz 1908 'de Anayasayı yeniden yürürlüğe koydu.
  • Böylece Tarihimizdeki II. Meşrutiyet dönemi başladı.

DİKKAT 1: Bu olay tarihimize Jöntürk devrimi olarak geçmiştir.

DİKKAT 2: Bu olayda oynadığı rol dolayısıyla Enver, HÜRRİYET KAHRAMANI olarak ünlenir. İttihat ve Terakki'nin önde gelen isimlerinden biri olur.

 

II. MEŞRUTİYET'İN İLANININ SONUÇLARI

  • Sultan II. Abdülhamit’in yönetimdeki gücü kırılmıştır. Ama İttihat ve Terakki ilk etapta yönetime egemen olamamıştır. Sonuç olarak Osmanlı yönetiminde bir iktidar boşluğu oluşur. 

Bu iktidar boşluğu sonucunda aşağıdaki gelişmeler yaşanmıştır:

DIŞ POLİTİKADA

  • Avusturya-Macaristan Bosna Hersek’i topraklarına kattı.
  • Girit, Yunanistan’a bağlanma kararı aldı
  • Bulgaristan bağımsız oldu.

İÇ POLİTİKADA

  • 31 Mart Vakası

 

31 MART VAKASI (13 NİSAN 1909)

DİKKAT: Rumi takvime göre 31 Mart 1325'e denk geldiği için bu olay tarihimize 31 Mart vakası olarak geçmiştir.

  • II. Meşrutiyet ilan edilmesine rağmen İttihat ve Terakki Cemiyeti, İstanbul'da kontrolü sağlayamadı.
  • İstanbul'da gerici nitelikteki bu isyan çıkmıştır.
  • Padişahlık düzeninin yeniden gelmesini isteyenler, medrese talebeleri, İttihat ve Terakki karşıtları isyanı çıkarmışlardır.
  • İsyan'ın elebaşı Volkan gazetesi başyazarı Derviş vahdeti olmuştur.

DİKKAT 1: "Gerici", "İrticai" derken kastedilen, eski düzene yeniden dönmeyi amaçlamasıdır. 

DİKKAT 2: Demokrasi tarihimizin ilk gerici nitelikli isyanıdır. (Bu yönüyle 31 Mart Vakasının yeri Cumhuriyet tarihinde çıkan Şeyh Said ve Menemen isyanlarının yanıdır.)

DİKKAT 3: 31 Mart Vakası bir karşı devrim hareketi olarak kabul edilir.

  • İsyan, Makedonya'da haber alınca İttihat ve Terakki Cemiyeti, HAREKET ORDUSU adını verdikleri bir ordu toplayarak İstanbul'a gönderdi.
  • Bu ordunun komutanı Mahmut Şevket Paşa, ikici komutanı ise Mustafa Kemal olmuştur.
  • Hareket ordusu İstanbul'a gelerek, İsyanı bastırdı. 

DİKKAT 1: Böylece ordu yenilikleri, yani meşrutiyet idaresini koruyan bir tavır almıştır. 

DİKKAT 2: Mustafa Kemal, ilk kez önemli bir olayda rol almıştır.

 

31 MART VAKASININ SONUÇLARI

  • 31 Mart isyanını bastırmayı başaran İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı yönetiminde biraz daha etkin hale geldi. 
  • II. Abdülhamit isyanı bastırmada gerekli gayreti göstermediğinden tahttan indirilir, yerine V. Mehmet Reşat geçer.
  • Bu olayın ardından Kanun-i Esasi’de Padişahın yetkilerini sınırlandıran bir dizi değişiklik yapıldı.

Bu değişikliler:

  • Padişahın meclis açıp kapatma yetkisi elinden alındı.
  • Padişahın istediği kişiyi sürgüne gönderme yetkisi elinden alındı.
  • Padişahın istediği kanun kabul  ya da reddetme yetkisi elinden alındı.
  • Bundan sonra Hükümet, yaptığı işlerden dolayı Padişaha karşı değil, Meclis'e karşı sorumlu olacaktı.

NOT: II. Meşrutiyet döneminde ilk kez çok partili hayata geçildi. Ayrıca, II. Meşrutiyet birincisine göre padişahın yetkilerini sınırlandırdığı için daha demokratiktir.