Ana Sayfa
Yazılar
Giriş
Üye Ol
Konu 5: Tanzimat Fermanı 1839
Tanzimat Fermanı 1839 (Gülhane Hatt-ı Hümayanu)
Tanzimat Fermanı 1839 (Gülhane Hatt-ı Hümayanu)
  • Ferman, Gülhane parkında halka duyurulmuştur. Bu yüzden ismi Gülhane Hatt-ı Hümayunu'dur.
  • Ayrıca bu ferman bir "Hatt-ı Hümayun" yani saray yazısıdır. Yani bizzat padişahın iradesi ile ortaya çıkmıştır.
  • "Tanzim" düzene sokma, düzeltme, düzenleme demektir. Bir zarar karşılığı ödenen para anlamına gelen "tazminat" kelimesi ile karıştırmamak gerekir.
  • Ferman, Sadrazam Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanmıştır.
  • Padişah Abdülmecit döneminde ilan edilmiştir.

Fermanın ortaya çıkmasını sağlayan temel fikir:

Osmanlıcılık fikridir.

AMAÇ:

  • Osmanlı’da yaşayan herkesi eşitleştirmek.
  • Böylece gayrimüslimlerin devlete karşı isyan etmesini engellemek.

Maddeleri:

  • Osmanlı'da yaşan herkesin can, mal, ırz ve namus güvencesi devlet garantisinde olacak.
  • Mahkemeler herkese açık olacak ve hiç kimse yargılanmadan cezalandırılmayacak.
  • Herkesten gelirine göre ve düzenli vergi alınacak
  • Askerlik vatan görevi haline gelecek ve
  • Osmanlı vatandaşı olan gayrimüslimler askere gidecek.
  • Herkes mal, mülk sahibi olacak bu malları istediği gibi satıp miras bırakabilecek.

Not: Kişilerin özel mülkiyet hakkı devlet güvencesi altına alınmıştır.

  • Müsadere usulü kalkacak.
  • Padişah ve devlet adamları bu fermana uyacak.

 

TANZİMAT FERMANI’NIN ÖNEMİ

  • Tarihimizde Anayasacılığın başlangıcıdır. (kişi temel hak ve hürriyetleri ilk kez kanun garantisine alındığı için)
  • Padişah ilk kez hukuk üstünlüğü kabul eder.
  • Askerlik vatan görevi haline geldi.
  • Gayrimüslimlerin askere gitmesi kararlaştırıldı.
  • Devlet, tebaa anlayışından vatandaş anlayışına geçmeye çalışmaktadır.

 

Önemli: Tanzimat Fermanı, 1840 Londra konferansından önce ilan edilmiştir.

Bunun sebebi:

  • Mısır meselesinde Avrupalıların desteğini almak.
  • Avrupa devletlerinin azınlık haklarını bahane ederek iç işlerimize karışmalarını engellemek.
  • Ancak böyle olmadığı gibi daha fazla karışmalarına neden olmuştur.