Ana Sayfa
Yazılar
Giriş
Üye Ol
Konu 3: 18. Yüzyıl Islahatları
Lale Devri Islahatları
Lale Devri Islahatları

LALE DEVRİ:

  • Osmanlı tarihinde 1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayıp,
  • 1730 Patrona Halil İsyanına kadar süren Islahat dönemidir.
  • Devrin padişahı III. Ahmet'tir.
  • Yapılan Islahatlara asıl yön veren kişi ise, Sadrazam NEVŞEHİRLİ DAMAT İBRAHİM PAŞA'dır.

DİKKAT: Siyasi gelişmeler kısmından hatırlayalım. Osmanlı Devleti Avusturya karşısında aldığı yenilginin ardından Pasarofça Antlaşmasını imzalamış, AVRUPA'nın gerisinde kaldığını kabul etmişti. Ayrıca Kuruluşundan beri izlediği GENİŞLEME siyasetini terk ederek, BARIŞ politikası izlemeye başlamıştı.

  • Barış siyaseti ile birlikte Avrupalı Devletler ile DİPLOMATİK ilişki kurmak artık bir zorunluluk halini almıştır.
  • Ayrıca Osmanlı Devleti ilk kez Avrupadaki gelişmeleri araştırma gereği hissetmiştir. (Avrupayı örnek alan ıslahatların başlangıcı )
  • Böylece Avrupa'nın önemli başkentlerine (Paris, Londra, Viyana) geçici elçiler gönderilmiş ve bunların hazırladığı raporlar doğrultusunda Lale Devri ıslahatları yapılmıştır.

 

LALE DEVRİNDE YAPILAN BELLİ BAŞLI ISLAHATLAR

  • Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika tarafından ilk matbaa kuruldu.
  • Yeniçerilerden oluşan ilk itfaiye teşkilatı kuruldu. (TULUMBACILAR)
  • Yalova da kağıt atölyesi kuruldu.
  • İstanbul da çini ve kumaş atölyesi kuruldu.
  • İlk kez çiçek aşısı yapıldı.
  • Doğu klasikleri Türkçeye çevrildi.
  • Barok ve Rokoko (Batılı Mimari tarzları) tarzı mimarı eserler örnek alınarak III. Ahmet Çeşmesi, Nuri Osman Cami gibi eserler yaptırıldı.

DİKKAT: Lale Devri, Osmanlı tarihinde zevkin, sefanın hüküm sürdüğü, devleti yönetenlerin halkın durumunu umursamadan lüks içinde yaşadığı, SADABAT eğlencelerinin yapıldığı, bir dönem olarak bilinir. Evet tüm bunlar yaşanmıştır. Ancak Lale Devri Osmanlı Devleti'nin değişen dünyaya ayak uydurabilmek için attığı ilk adımdır. 

Patrona Halil  İsyanı:

  • Lale Devrinin lüks ve İsrafından,
  • İnsanlar geçim sıkıntısı çekerken tek bir lale soğanının binlerce akçe etmesinden,
  • SADABAT denilen yerde zenginlerin yaptırdığı köşklerden ve buradaki eğlencelerden rahatsız olan halk tarafından çıkarılmış bir isyandır.

İsyancılar 

  • Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'yı idam etmiş,
  • Padişah III. Ahmet'i tahttan indirerek yerine I. Mahmut'u çıkarmışlardır.
  • Lale Bahçeleri yok edilmiştir.

  • SADABAT köşkleri yağmalanmış ve yıkılmıştır.

BÖYLECE: Lale devri sona ermiştir.

DİKKAT: İsyancılar matbaaya ya da III. Ahmet çeşmesine dokunmamıştır. Buna karşılık lale bahçelerini yok etmişlerdir. Bu da bize, isyancıların yapılan yeniliklere karşı değil; dönemin lüks ve israfına karşı olduklarını gösterir.